Φύλαγε τα ... αρχεία σου, να έχεις τα μισά!

Υπάρχει χρήστης Η/Υ που να μην έχει χάσει σε μικρό ή μεγάλο βαθμό ψηφιακά του δεδομένα (πχ. αρχεία κειμένου, φωτογραφίες, βίντεο); Από τη μία η άυλη μορφή τους, μας οδηγεί σε μία ευτελή αντιμετώπιση καθώς η ευκολία αντιγραφής, μετακίνησης, μετονομασίας, επεξεργασίας κλπ είναι υπόθεση δευτερολέπτων και από την άλλη η ανθρώπινη ψυχοσύνθεση της "αδράνειας" με συνέπεια τη μη πρόληψη οδηγούν αργά ή γρήγορα ακόμα και "ειδικούς" να υποστούν κάποια μορφή απώλειας. Και μιλώντας για ειδικούς, εννοώντας την αυτού μετριότητα μου να μια μικρή και οδυνηρή εμπειρία απώλειας.


Πριν από δυόμιση χρόνια είχα κανονίσει ταξίδι στο εξωτερικό. Λίγες μέρες πριν μου "χτυπάει" ο σκληρός δίσκος του φορητού που χρησιμοποιούσα και έστειλα το μηχάνημα στη "μάνα" του καθώς ήταν εντός εγγύησης. Το κινητό μου είχε Windows Mobile και με τον συγχρονισμό με το Outlook στο φορητό υπήρχε ένα backup εκεί των επαφών μου το οποίο προφανώς αποχαιρέτησα με το κρασάρισμα του δίσκου. Δύο ώρες πριν φύγω για το αεροδρόμιο σκέφτηκα να πάω σε ένα από τα πισί μου και να κάνω ένα συγχρονισμό εκεί με το Outlook ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο backup. Όμως λόγω βιασύνης και υπερβολικής αυτοπεποίθησης δεν πρόσεξα το μήνυμα περί κατεύθυνσης του συγχρονισμού: να συγχρονίσει δηλαδή το πισί με τις μηδενικές επαφές το κινητό μου (να σβηστούν όλες δηλαδή!)  και όχι το ανάποδο που έπρεπε να επιλέξω. Την έκβαση τη φαντάζεστε... Αναγκάστηκα από τον προορισμό μου στο εξωτερικό να στείλω μηνύματα μέσω e-mail και facebook σε όλες τις επαφές μου για να μου αποστείλουν τα κινητά τους. Περασμένα αλλά όχι ξεχασμένα!

Αν διαθέτουμε τη λύση που έχω γράψει εδώ γενικώς δεν πρέπει να ανησυχούμε για απώλειες καθώς καθημερινά ο server κρατάει backup από όλα τα pc τα οποία έχουμε εντάξει στο δίκτυο μας. Φυσικά υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να χαλάσει ένας από τους δίσκους του server (μου έτυχε πρόσφατα) αλλά για τα σημαντικά αρχεία μας υπάρχει η δυνατότητα του mirroring, δηλαδή να κρατούνται διπλά αντίγραφα σε διαφορετικούς δίσκους του server έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται η πιθανότητα απώλειας σε περίπτωση "χτυπήματος" ενός δίσκου του server. Αυτή τη λογική του mirroring θα προσπαθήσω να σας πω πως να την αναπαράγετε χωρίς την παρουσία server για όποιους δεν έχουν την οικονομική (ή άλλη) δυνατότητα να διαθέτουν ένα αφοσιωμένο σε ειδικά καθήκοντα μηχάνημα.

Ακόμα και στο σενάριο όπου έχουμε backup των προσωπικών μας αρχείων, υπάρχει πάντα η περίπτωση να χρειαστεί να εγκαταστήσουμε ξανά το λειτουργικό σύστημα, που σημαίνει χρόνος για την "καθαρή" εγκατάσταση, χρόνος για εγκατάσταση των οδηγών και των προγραμμάτων όλου του υλικού μας (κάρτες γραφικών, εκτυπωτές, κάμερες κλπ.), χρόνος για την εγκατάσταση των προγραμμάτων που χρησιμοποιούμε, ρύθμιση τους, επαναφορά των αρχείων μας κλπ. Εγώ σαν προπονημένος δεν έχω καταφέρει ποτέ να το κάνω κάτω από τρεις ώρες στην περίπτωση που δεν παρουσιαστεί κανένα απολύτως πρόβλημα. Δεν θα ήταν ωραίο να μπορούμε να επαναφέρουμε τον η/υ ακριβώς όπως θα ήταν μετά από μία "καθαρή" εγκατάσταση του λειτουργικού με όσους οδηγούς και προγράμματα χρειαζόμαστε για να μπορεί να είναι πλήρως λειτουργικός και μάλιστα μέσα σε λίγα λεπτά;

Η καλύτερη τακτική που έχουμε όταν αγοράζουμε νέο η/υ είναι να έχει τουλάχιστον δύο διαφορετικούς σκληρούς δίσκους διαθέσιμους. Μπορεί να είναι και οι δύο εσωτερικοί ή ένας εσωτερικός και ένας εξωτερικός (η δεύτερη λύση συνήθως πιο εύχρηστη ειδικά για έναν εξωτερικό 2,5 ιντσών καθώς τροφοδοτείται από την usb θύρα και είναι εύκολα φορητός). Για τον εσωτερικό δίσκο προτείνω να είναι μάρκας Western Digital όχι μόνο γιατί είναι ποιοτικά τα προϊόντα της αλλά γιατί προσφέρει δωρεάν λογισμικό που πραγματοποιεί τη διαδικασία της κλωνοποίησης του σκληρού δίσκου μας. 

Πρόκειται για Acronis True Image WD Edition που μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ.
Εδώ είναι το manual (στα αγγλικά) αλλά δεν χρειάζεται να το διαβάσετε όλο για να κάνετε το πρώτο backup:

Βέβαια και άλλες κατασκευαστές δίνουν αντίστοιχα προγράμματα: για παράδειγμα η Seagate δίνει το ίδιο πρόγραμμα μεταμφιεσμένο ως DiscWizard

Σε αυτό το άρθρο θα βρείτε και άλλες λύσεις.

Μόλις λοιπόν έχουμε τη φρέσκια εγκατάσταση των Windows, μαζί με το υλικό και τα προγράμματα που χρησιμοποιούμε θα πάρουμε μια "φωτογραφία" του σκληρού δίσκου της εγκατάστασης την οποία θα αποθηκεύσουμε στον δεύτερο μας σκληρό δίσκο για ασφάλεια. Έτσι αν κάτι πάει στραβά θα μπορέσουμε να επαναφέρουμε λειτουργικό και προγράμματα μέσα σε λίγα λεπτά μόνο. Έτσι μετά την εγκατάσταση του True Image δημιουργούμε το αντίγραφο του δίσκου μας (θα είναι μερικά GB). 




Όμως αν χαλάσει το λειτουργικό πως θα επαναφέρουμε τον η/υ από τη "φωτογραφία" που αποθηκεύσαμε εφόσον δεν θα λειτουργούν τα Windows; Το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε ένα cd με το οποίο θα ξεκινήσουμε το μηχάνημα και θα μπορέσουμε να το επαναφέρουμε. Τρέχουμε το Bootable Rescue Media Builder που υπάρχει σαν συντόμευση στο φάκελο που δημιούργησε το Acronis στο μενού των Windows τοποθετούμε ένα κενό CD στο DVD-RW μας και σε πολύ λίγο θα είναι έτοιμο το cd εκκίνησης με το περιβάλλον του Acronis. 

Επειδή το πρόγραμμα ανανεώνεται συχνά και αλλάζει το περιβάλλον λειτουργίας του η έκδοση η οποία έχω εγκατεστημένη στο μηχάνημα μου είναι παλαιότερη με αποτέλεσμα τα screenshots που θα πρέπει να σας παραθέσω διαφέρουν αρκετά με τις τελευταίες εκδόσεις που ενδεχομένως θα εγκαταστήσετε οπότε δεν αποτελούν βοήθεια. Εδώ θα δείτε έτοιμα screenshots από τις τελευταίες εκδόσεις:


Φυσικά μπορούμε να δημιουργήσουμε πολλαπλά "στιγμιότυπα"/"φωτογραφίες" του δίσκου μας έτσι ώστε να μπορούμε να τον επαναφέρουμε σε πρόσφατες χρονικές περιόδους σε σχέση με την πρώτη εγκατάσταση. Κάτι τέτοιο λογικά απαιτεί πολύ χώρο αλλά τα προγράμματα τέτοιου είδους είναι αρκετά έξυπνα ώστε να αποθηκεύουν μόνο τις αλλαγές σε σχέση με το προηγούμενα "στιγμιότυπα".


Τέλος υπάρχει το χείριστο σενάριο στο οποίο δεν έχουμε κάνει backup των αρχείων μας και από λανθασμένους χειρισμούς (συνήθως από τον συνδυασμό πανικού και άγνοιας) χάνουμε τα πάντα με ένα format στον σκληρό δίσκο για αυτόματη επανεγκατάσταση του λειτουργικού, μία δυνατότητα που συχνά τη δίνουν τα φορητά. 

Σε αυτή την περίπτωση φωνάζετε εμένα.